đình lý thường kiệt

LỊCH SỬ MỘT NGÔI ĐÌNH LÀNG

Nhắc đến năm 1010 là nhắc đến một cột mốc son trong lịch sử phát triển của nước Đại Việt – năm Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư ra Thăng Long. Ý thức sâu sắc tầm quan trọng của việc xây dựng kinh đô mới nên dân làng An Xá đã sẵn lòng ra khai phá vùng đất ven sông, dành "ngôi làng yên ấm" của mình tương truyền là một khu đất gần Chùa Một Cột ngày nay để triều đình xây dựng kinh đô của thời phát triển.

Trên vùng đất mới, phải thường xuyên đối mặt với nước lớn, gió to nên dân An Xá đã sáng tạo một lối sống mang tính cơ động cao: ví như chỉ mấy tấm ván canh, mấy đoạn tre già mà khi có nước lên thì có ngay sàn tránh lũ, lúc bão đến lại sẵn cái chắn gió, chống nhà…Biết việc này Lý Thần Tông đã ban tên mới cho Làng là Cơ Xá ("cơ" là cơ động - ứng biến tùy cơ…)

Thoạt đầu, Làng tọa lạc tại bờ Nam Sông Hồng. Sau vì bờ phía này lở mạnh, có nguy cơ hết đất, lại thấy giữa sông có bãi bồi lớn, một bộ phận dân Cơ Xá ra khai phá, trồng trọt rồi định cư thành Cơ Xá Trung – một bộ phận khác của Làng lại tiến sang bờ Bắc mà thành Cơ Xá Bắc. Bộ phận lo giữ gìn phên dậu của làng ở phía Nam kinh đô thì mang tên là Cơ Xá Nam (nay còn là một phần nhỏ ở số 4 phố Nguyễn Huy Tự).

Về sau có người sợ chữ "Cơ" dễ lẫn với chữ "Cơ Hàn" nên triều đình lại cho chữ "Phúc" mà thành Phúc Xá.

Có làng tất có đình làng, ở Việt Nam ta nơi nào chẳng vậy! Thoạt đầu Đình thờ tam vị Đại Vương (tương truyền là ba vị tướng có công với nước) lại thờ nhị vị Công Chúa mà dân gian tin là Tiên Nữ hạ phàm giúp Vua khi trấn phản phương Nam.

Làng vốn có nơi thờ riêng Thái Úy Việt Quốc Công Lý Thường Kiệt -  tức Ngô Tuấn Đại Tướng Quân. Lại có đền thờ Tướng Quân Đào Kỳ là anh hùng thời Hai Bà Trưng đuổi giặc Hán. Nhưng nhiều khi sông lở cát bay, lại bao phen chiến tranh giặc giã Đình Phúc Xá nhiều lần phải chuyển đi, dựng lại, mà đền miếu cũng khó tránh khỏi chuyện thiên di. Về sau bô Lão trong làng cũng như đồng dân đều nhất trí lấy đình làng là nơi thờ cả bẩy vị kể trên để toàn dân "đồng tôn hợp bái".

Nay nhờ sự quan tâm của lãnh đạo quận Long Biên, cũng nhờ ở lòng dân một dạ hướng về cội nguồn, Đình Phúc Xá đã được dựng lại trên nền cũ từng bị giặc Pháp đốt phá. Ngôi Đình không chỉ là nơi an tọa của ba vị Đại Vương, hai vị Công Chúa, một vị Tướng Quân mà còn là nơi để mọi người chiêm bái một "Hiền Thần" của nước Nam ta: Lý Triều Thái Úy Việt Quốc Công Lý Thường Kiệt!