Đền và chùa Yên Tân

Đền Yên Tân thờ nữ tướng Quý Nương. Theo truyền tích, 4 anh em là Trung Thành, Thông Vinh, Đổng Lương và Quý Nương là tướng của An Dương vương nước Âu Lạc, thế kỷ thứ III trước công nguyên. Khi Triệu Đà đánh chiếm thành Cổ Loa, 4 tướng đã chiến đấu chống quân xâm lược và anh dũng hy sinh. Bốn vị tướng được thờ ở Gò mộ Tổ và đình Gia Thụy (thuộc quận Long Biên). Nữ tướng Quý Nương được thờ ở Yên Tân, là nơi bà đã bày trận phòng ngự chống giặc ngoại xâm ở ven sông nên bà được tôn thờ làm Thành hoàng làng ở đây. Hàng năm nhân dân ở Yên Tân vẫn duy trì lễ hội rước bài vị bà đến đình Gia Thụy dự lễ tưởng niệm 4 vị tướng vào ngày 10 và 11 tháng 2 âm lịch.

Chùa Yên Tân có tên chữ là "An Tân tự", là nơi thờ Phật và thờ Mẫu phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa và tín ngưỡng của nhân dân. Trong di tích còn lưu giữ được một số cổ vật như: bia đá thời Nguyễn, tượng có phong cách nghệ thuật thế kỷ XIX, đôi ngựa đá thế kỷ XIX. Đây là cơ sở để đoán định niên đại khởi dựng đền và chùa Yên Tân vào thời Nguyễn.

Do di tích nằm ngoài đê sông Hồng thường bị nước ngập vào mùa mưa lũ, kiến trúc công trình dễ bị hư hại và do diện tích quá chật hẹp, năm 2003 chính quyền và nhân dân nơi đây đã tu sửa, nâng cấp kiến trúc lên thành 2 tầng. Toàn bộ tầng dưới dùng làm nhà khách và phục vụ các sinh hoạt của nhà chùa; tầng trên để thờ cúng. Trên tầng 2 là một nếp nhà khung gỗ, mái lợp ngói, gồm 6 gian, đầu hồi bít đốc. Kiến trúc chính gồm 7 bộ vì; 5 vì giữa kết cấu "thượng giá chiêng, trung kẻ truyền, hạ là tiền kẻ hậu bẩy; 2 vì giáp hồi bưng ván mê. Phía trước là hiên hẹp có mái che kéo ra gần hết lan can của tầng. Nếp nhà 6 gian này có 2 chuôi dọc kéo dài về phía sau, mỗi chuôi có 2 gian khung gỗ mái ngói. Bên phải là ban thờ của đền, bên trái là Tam bảo. Phía sau chùa có ngôi nhà 5 gian, kết cấu khung gỗ lợp mái ngói di; 3 gian giữa làm ban thờ Tổ, 2 gian hồi làm phòng ở. Tam bảo chùa Yên Tân có nhóm tượng: Tam thế, A Di Đà, Quan Âm, Thế Chí, Thích Ca, A Nan – Ca Diếp, Quan Âm Chuẩn Đề cùng 2 Bồ Tát; ngoài cùng là tòa Cửu Long. Đức Ông và Thánh Tăng được đặt ở ngoài Tiền đường. Ban thờ đền Yên Tân có khám gỗ đặt tượng Thánh Quý Nương. Tượng có nhiều nét khá giống với các tượng Mẫu ở các di tích khác. Phía trước có ban thờ ngũ vị Tôn Ông, 2 bên là ban thờ Sơn Trang, Đức Thánh Trần, Cô, Cậu.

Đền và chùa mới được tu bổ, xây dựng lại nhưng trên các cấu kiện có khá nhiều mảng chạm hoa lá, tứ quý. Kiến trúc được miêu tả khá cầu kỳ, kết hợp với các đồ thờ như cửa võng thiều châu, hoành phi, câu đối…

 

Nguồn thông tin: UBND quận Long Biên, Di tích lịch sử văn hóa và cách mạng kháng chiến quận Long Biên, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006.

Người biên tập: Đồng Phương Hồng